CHÍNH SÁCH VỀ TẠO LẬP, QUẢN LÝ VÀ SỬ DỤNG DỮ LIỆU TRONG BỐI CẢNH PHÁT TRIỂN CHÍNH PHỦ SỐ Ở VIỆT NAM
Tóm tắt
Dữ liệu số không chỉ là phương tiện truyền tải thông tin, mà còn là công cụ thiết yếu trong hoạt động quản lý nhà nước, hỗ trợ ra quyết định và nâng cao chất lượng dịch vụ công. Chính vì vậy, việc xây dựng hệ thống chính sách pháp luật về tạo lập, quản lý, chia sẻ và lưu trữ dữ liệu số được xác định là nhiệm vụ trọng tâm trong quá trình phát triển chính phủ số ở Việt Nam. Bài viết tập trung phân tích, hệ thống hóa các chính sách, quy định pháp luật hiện hành liên quan đến dữ liệu số. Bài viết sử dụng phương pháp phân tích văn bản pháp luật và phương pháp hệ thống hóa tài liệu nhằm làm rõ khái niệm, đặc điểm và chức năng của dữ liệu số, từ đó đánh giá thực trạng pháp lý, xác định khoảng trống chính sách và đề xuất các kiến nghị hoàn thiện. Dữ liệu số được xác định bao gồm nhiều loại hình như văn bản, hình ảnh, âm thanh, video… được biểu diễn bằng tín hiệu số với đặc điểm dễ lưu trữ, dễ chỉnh sửa và truyền tải nhanh chóng. Việc quản lý dữ liệu số đòi hỏi cơ chế kiểm soát chặt chẽ về mặt kỹ thuật, nghiệp vụ và pháp lý. Từ những phân tích, bài viết kiến nghị một số định hướng chính sách, bao gồm: hoàn thiện khái niệm và phân loại dữ liệu số trong pháp luật; xây dựng cơ chế quản lý tập trung, liên thông giữa các cơ quan; tăng cường năng lực lưu trữ và bảo vệ dữ liệu; và quan trọng hơn, cần đề cao vai trò của người dân như một chủ thể tích cực trong hệ sinh thái dữ liệu số. Những đề xuất này nhằm góp phần nâng cao hiệu quả quản lý dữ liệu, thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện và xây dựng chính phủ số lấy người dân làm trung tâm.