TÁC ĐỘNG CỦA ĐẶC ĐIỂM HỘI ĐỒNG QUẢN TRỊ VÀ CHẤT LƯỢNG KIỂM TOÁN ĐẾN HÀNH VI QUẢN TRỊ LỢI NHUẬN: BẰNG CHỨNG TỪ CÁC CÔNG TY NIÊM YẾT VIỆT NAM
Tóm tắt
Nghiên cứu này phân tích ảnh hưởng của các đặc điểm hội đồng quản trị (HĐQT) và chất lượng kiểm toán (CLKT) đến hành vi quản trị lợi nhuận (QTLN) của các công ty niêm yết (CTNY) trên thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam. Bộ dữ liệu gồm 560 CTNY giai đoạn 2020 – 2024, được xử lý và kiểm định bằng các mô hình hồi quy dữ liệu bảng nhằm nâng cao độ tin cậy của kết quả. Kết quả thực nghiệm cho thấy quy mô HĐQT làm gia tăng mức độ QTLN, trong khi tính độc lập của HĐQT góp phần giảm thiểu hành vi điều chỉnh lợi nhuận, qua đó nhấn mạnh vai trò của các thành viên độc lập trong việc tăng cường tính minh bạch của báo cáo tài chính. Ngược lại, số lần họp HĐQT và kiểm toán Big4 không cho thấy tác động đáng kể trong bối cảnh nghiên cứu. Ở nhóm biến kiểm soát, quy mô doanh nghiệp (DN) và vòng quay tổng tài sản có quan hệ thuận chiều với QTLN, trong khi khả năng sinh lời lại có tác động ngược chiều, cho thấy DN hoạt động hiệu quả ít có động cơ điều chỉnh lợi nhuận hơn. Những phát hiện này cung cấp thêm bằng chứng thực nghiệm về tác động của cơ chế quản trị đối với tính minh bạch tài chính của doanh nghiệp niêm yết (DNNY) Việt Nam, đồng thời gợi mở các hàm ý hữu ích cho cơ quan quản lý, nhà đầu tư và nhà quản trị DN.
