ẨN DỤ ĐA PHƯƠNG THỨC THỂ HIỆN CÁC VAI XÃ HỘI TRONG ĐỒ HỌA THÔNG TIN TIẾNG ANH VỀ SỨC KHOẺ TÂM THẦN

Tóm tắt

Nghiên cứu phân tích các ẩn dụ đa phương thức được sử dụng để miêu tả các vai xã hội trong đồ hoạ thông tin về sức khoẻ tâm thần bằng tiếng Anh. Nghiên cứu áp dụng quy trình nhận diện ẩn dụ của nhóm Pragglejaz (2007) kết hợp với mô hình nhận diện ẩn dụ đa phương thức của Bobrova (2015) để phân tích 10 đồ hoạ thông tin. Các ý nghĩa ẩn dụ được diễn giải theo Khung đa tầng của Kövecses (2017), xem xét ẩn dụ qua bốn cấp độ: lược đồ hình ảnh, miền, khung khái niệm và không gian tinh thần. Ở mỗi cấp độ, việc phân tích làm sáng tỏ các quá trình nhận thức phức tạp là cơ sở để xây dựng và diễn giải các ẩn dụ này. Hai ẩn dụ được tìm thấy là: “SỨC KHỎE TÂM THẦN CỦA CÁ NHÂN LÀ MỘT CÂY/KHU VƯỜN” và “SỨC KHỎE TÂM THẦN CỦA CÁ NHÂN LÀ MỘT CHIẾC XE”. Những ẩn dụ này, lặp lại trong các đồ hoạ thông tin, cho thấy sự thể hiện khác nhau về sức khoẻ tâm thần, nhấn mạnh các chủ đề như: nuôi dưỡng và phát triển, kiểm soát và điều hướng. Nghiên cứu góp phần làm rõ cách ẩn dụ định hình diễn ngôn về sức khoẻ tâm thần và cho thấy giá trị của Khung đa tầng trong việc nắm bắt độ phức tạp của tư duy ẩn dụ. Ngoài ra, nghiên cứu cũng chứng minh rằng khung phân cấp lược đồ có thể được vận dụng hiệu quả vào phân tích ẩn dụ đa phương thức, từ đó cho phép diễn giải một cách có hệ thống các ý nghĩa trừu tượng trong cả yếu tố hình ảnh và ngôn từ, góp phần mang lại cái nhìn toàn diện hơn về việc sử dụng ẩn dụ trong diễn ngôn đương đại.