SỰ QUAN TRỌNG CỦA NGÔN NGỮ CÂU LỆNH: NGHIÊN CỨU VỀ PHẢN HỒI GIẢI THÍCH NGỮ PHÁP CỦA CHATGPT BẰNG TIẾNG VIỆT VÀ TIẾNG ANH

Tóm tắt

Nghiên cứu này tìm hiểu xem liệu ChatGPT có xu hướng đưa ra lời giải thích thiên về mẹo làm bài thi (Rule-Centric–RC) hay chú trọng đến chức năng giao tiếp (Meaning-Enriched–ME) khi được yêu cầu giải thích các bài tập ngữ pháp bằng tiếng Việt và tiếng Anh. Tác giả xây dựng bốn bộ câu hỏi trắc nghiệm ngữ pháp liên quan đến các thì, mỗi bộ gồm 10 câu hỏi. Mỗi câu hỏi sau đó được tạo thành hai bản: một bản với hướng dẫn bằng tiếng Việt và một bằng tiếng Anh, nội dung còn lại giữ nguyên. Các câu hỏi được gửi cho ChatGPT năm lần, tạo ra tổng cộng 200 phản hồi cho mỗi ngôn ngữ. Hai người chấm độc lập sau đó phân loại từng phản hồi thành RC hoặc ME. Phân tích cho thấy các câu lệnh bằng tiếng Việt có xu hướng tạo ra các lời giải thích thiên về mẹo làm bài thi nhiều hơn, trong khi câu lệnh bằng tiếng Anh thường dẫn đến các phản hồi mang tính giao tiếp và gắn với ngữ nghĩa nhiều hơn, ngoại trừ ở bộ câu hỏi về thì Hiện tại đơn bằng tiếng Việt, với tỷ lệ phản hồi ME cao. Nhìn chung, kết quả cho thấy ngôn ngữ được dùng trong câu lệnh có thể ảnh hưởng đến cách ChatGPT giải thích ngữ pháp, từ đó đặt ra mối lo ngại về việc AI có thể củng cố tư duy học vì điểm số khi được sử dụng bởi giáo viên và học sinh. Nghiên cứu cũng thảo luận các hàm ý dành cho giáo viên, phụ huynh và người học khi sử dụng ChatGPT và các mô hình ngôn ngữ lớn (LLMs) khác trong bối cảnh học tập bị ảnh hưởng nhiều bởi các kỳ thi như ở Việt Nam.