SỰ PHÂN BỐ CÁC CHẤT PER- VÀ POLYFLUOROALKYL GIỮA TRẦM TÍCH–NƯỚC BIỂN Ở VÙNG VEN BIỂN VIỆT NAM: VAI TRÒ CỦA CHIỀU DÀI MẠCH VÀ TÍNH KỴ NƯỚC

Tóm tắt

Các chất per- và polyfluoroalkyl (PFAS) đã được phân tích trong nước biển và trầm tích thu thập từ 20 địa điểm dọc theo bờ biển Việt Nam bằng tàu Viện sĩ Oparin. Nồng độ PFAS thay đổi trong khoảng từ 0,97 đến 10,55 ng/L (trung bình: 5,37 ng/L) trong nước biển và từ 0,195 đến 2,165 ng/g TLK (trung bình: 0,755 ng/g TLK) trong trầm tích. Các PFCA chuỗi ngắn (C4–C7, như PFBA, PFPeA, PFHxA) phổ biến trong nước biển, trong khi các PFCA chuỗi dài (≥ C8 như PFOA, PFNA, PFDA, PFUnDA) có xu hướng tích tụ trong trầm tích. Hệ số phân bố trầm tích-nước biển (log K_OC) dao động trong khoảng 3,2–4,8, cho thấy mối tương quan đáng kể với chiều dài chuỗi PFAS (R = 0,94, p < 0,05), và thể hiện xu hướng các PFAS chuỗi dài được ưu tiên hấp phụ vào trầm tích. Kết quả cho thấy ô nhiễm PFAS đáng kể ở vùng nước ven biển Việt Nam, có thể là do chất thải công nghiệp và đô thị. Những phát hiện này nhấn mạnh sự cần thiết phải tăng cường giám sát và quản lý để giải quyết tình trạng ô nhiễm PFAS trong môi trường biển nhiệt đới.