Nghiên cứu đặc điểm giải phẫu động mạch nuôi ung thư biểu mô tế bào gan trên cắt lớp vi tính ở người Việt Nam trưởng thành

Anatomical Characteristics of Arterial Supply to Primary Hepatocellular Carcinoma on Computed Tomography in Vietnamese Adults

Abstract

   Đặt vấn đề: Ung thư biểu mô tế bào gan (UTBMTBG) là một trong những loại ung thư thường gặp nhất và đồng thời cũng là nguyên nhân gây tử vong liên quan đến ung thư hàng đầu trên thế giới. Nút mạch hóa chất u gan (TACE) ngày càng được sử dụng nhiều trong thực hành lâm sàng và xác định mạch máu nuôi khối u gan là một trong những yếu tố quyết định kết quả của thủ thuật. Chúng tôi thực hiện đề tài này nhằm mô tả đặc điểm giải phẫu của động mạch cấp máu cho khối u đồng thời khảo sát mối liên quan giữa việc hình thành nguồn mạch nuôi u ngoài gan và một số yếu tố.
   Đối tượng, phương pháp: Bệnh nhân từ 18 tuổi trở lên, được chẩn đoán là UTBMTBG có phim chụp cắt lớp vi tính (CLVT) bụng chậu có tiêm thuốc cản quang được lưu trữ tại Khoa Chẩn đoán hình ảnh Bệnh viện Nhân dân (BVND) 115.
   Kết quả: Động mạch gan phải là nhánh cấp máu chủ yếu cho khối u, chiếm 76,3% trường hợp, tiếp đến là động mạch gan trái và cả hai nhánh. Về đặc điểm giải phẫu, kiểu phân nhánh động mạch gan type I được ghi nhận với tỷ lệ cao nhất (80,5%), trong khi type III và type II ít gặp hơn. Nguồn động mạch ngoài gan (ĐMNG) cấp máu cho khối u được ghi nhận ở 26,3% trường hợp, trong đó động mạch hoành dưới phải là nhánh thường gặp nhất. Có mối liên quan rõ rệt giữa nguồn ĐMNG cấp máu cho khối UTBMTBG với kích thước, vị trí khối u và tiền căn TACE trước đó.
   Kết luận: Chụp CLVT là phương tiện ít xâm lấn giúp khảo sát các nhánh động mạch nuôi u trước thủ thuật từ đó lên kế hoạch điều trị giúp rút ngắn thời gian và nâng cao hiệu quả. Cần chú ý khảo sát các nguồn cấp máu cho u ngoài gan với các trường hợp khối u kích thước lớn, nằm ở ngoại vi, tiếp xúc với vùng trần của gan hay bệnh nhân đã được TACE trước đó.

Abstract

   Background/Objectives: Hepatocellular carcinoma (HCC) is one of the most common types of cancer and remains a leading cause of cancer-related mortality worldwide. Transarterial chemoembolization (TACE) has been increasingly applied in clinical practice, and the identification of the arterial supply to hepatic tumors is one of the key factors determining the success of the procedure. This study is conducted to describe the anatomical characteristics of the tumor feeding arteries and to investigate the relationship between the development of extrahepatic collateral arteries (EHA) supply and several related factors.
   Methods: Patients from 18 years old who are diagnosed with HCC and have contrast-enhanced computed tomography (CT) scans archived at the Department of Diagnostic Imaging, 115 People's Hospital.
   Results: The right hepatic artery is the main blood supply branch to the tumor, accounting for 76.3% of cases, followed by the left hepatic artery and both branches. Type I hepatic artery is recorded with the highest rate (80.5%), while type III and type II are less common. EHA supply to HCC is observed in 26.3% of cases, with the right inferior phrenic artery (RIPA) being the most frequent source. There is a significant association between the presence of EHA supply and tumor size, tumor location, as well as a prior history of TACE.
   Conclusions: A CT scan is a noninvasive imaging study that allows assessment of the tumor feeding arteries before intervention, thereby facilitating treatment planning, reducing procedure time, and improving therapeutic efficacy. Particular attention should be paid to evaluating potential EHA supply in cases of large tumors, peripherally located lesions, those in contact with the bare area of the liver, or in patients who have history of TACE.

DOI: 10.59715/pntjmp.5.1.24