NGHỊ ĐỊNH 228/2025/NĐ-CP VÀ ISQM 1-2: TÁC ĐỘNG ĐẾN DOANH NGHIỆP KIỂM TOÁN TẠI VIỆT NAM VÀ KHUYẾN NGHỊ HOÀN THIỆN HỆ THỐNG QUẢN LÝ CHẤT LƯỢNG

Tóm tắt

Nghị định 228/2025/NĐ-CP ban hành ngày 18/8/2025 đã thiết lập khung xử phạt vi phạm hành chính mới trong lĩnh vực kiểm toán độc lập, với mức phạt tiền tối đa tăng lên đến 2 tỷ đồng đối với doanh nghiệp kiểm toán (DNKT). Nghiên cứu này phân tích những điểm mới chủ yếu của Nghị định 228 và đánh giá tác động của chúng đến hoạt động thực tiễn của các DNKT tại Việt Nam, đặc biệt là các DNKT vừa và nhỏ (DNKT VVN). Trên cơ sở đối chiếu với các chuẩn mực quản lý chất lượng kiểm toán (CLKT) quốc tế mới (ISQM 1 và ISQM 2) và thông lệ thực hành tốt về kiểm soát chất lượng, nghiên cứu cho thấy, Nghị định 228 đặt ra yêu cầu cao hơn về tuân thủ và chất lượng dịch vụ kiểm toán. Các vi phạm như không tuân thủ chuẩn mực nghề nghiệp, thiếu hệ thống kiểm soát chất lượng nội bộ, vi phạm quy định đăng ký hành nghề, hợp đồng kiểm toán, cập nhật kiến thức,… đều có thể bị xử phạt nặng kèm biện pháp khắc phục. Qua đó, bài viết đề xuất các DNKT, đặc biệt là các DNKT VVN, cần khẩn trương rà soát và hoàn thiện các quy định nội bộ, quy chế và quy trình tác nghiệp nhằm đáp ứng yêu cầu của Nghị định 228 và nâng cao CLKT. Những khuyến nghị cụ thể, bao gồm việc triển khai hệ thống quản lý chất lượng theo hướng tiếp cận ISQM 1, tăng cường đào tạo và giám sát tuân thủ, đảm bảo đầy đủ điều kiện hành nghề và hồ sơ kiểm toán đúng quy định. Qua đó, giảm thiểu nguy cơ vi phạm và bảo vệ uy tín của DNKT