Về một thư viện khoa học xã hội tầm cỡ khu vực

Tóm tắt

Trong so sánh với các nước trong khu vực, kể cả khu vực Đông Nam á và khu vực Đông Bắc á, khi nói về khoa học xã hội Việt Nam, nhiều người thường chỉ nói đến những hạn chế, những yếu kém của nền khoa học xã hội nước nhà; dường như khoa học xã hội Việt Nam và hoạt động khoa học xã hội ở Việt Nam chẳng có “quả chuông” nào khả dĩ có thể đem “đấm nước người”.

Không hoàn toàn đồng ý với định kiến này, ngày 11/01/2010, tại Hội nghị tổng kết công tác năm 2009 của Viện khoa học xã hội Việt Nam có Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân và nhiều lãnh đạo Bộ, ngành tới dự, Viện Thông tin khoa học xã hội đã trình bày tham luận góp phần đánh giá lại vai trò của khoa học xã hội đối với sự phát triển của xã hội Việt Nam hai mươi năm qua, trong đó có nhìn lại thực lực và vị thế của Thư viện khoa học xã hội và kiến nghị Chính phủ cần có dự án xây dựng một Thư viện khoa học xã hội tầm cỡ khu vực.

Tham luận nhấn mạnh, đúng là rất khó để khoa học xã hội và nhân văn Việt Nam cạnh tranh hoặc sánh ngang với các nền khoa học mạnh trong khu vực trong khoảng 10, 20 năm tới. Thế nhưng, nếu có dự án xây dựng một Thư viện khoa học xã hội xứng tầm với những tư liệu quý mà nó đang sở hữu, thì chỉ trong một thời gian ngắn, đất nước chắc chắn có một Trung tâm thông tin - thư viện tầm cỡ về khoa học xã hội mà tất cả những ai quan tâm đến phương Đông và Việt Nam đều không thể không thừa nhận.

Với nhiều lĩnh vực, các nhà khoa học Việt Nam rất có thể sẽ chỉ là người đi sau, vì đó là những lĩnh vực mà ta phải học hỏi cái mà thế giới đã sáng tạo ra. Nhưng nếu biết khai thác di sản của cha ông còn chứa đựng trong những tư liệu tại Thư viện khoa học xã hội ở 26 Lý Thường Kiệt (Hà Nội), thì biết đâu khoa học xã hội Việt Nam có thể sẽ có những đóng góp như là những nghiên cứu tiên phong, ít ra là về đặc thù văn hoá Việt Nam và phương Đông.

Tạp chí Thông tin khoa học xã hội xin trân trọng giới thiệu với bạn đọc một phần bản tham luận này.